أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى
پيشگفتار 20
فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )
مكتوب دارد . « 1 » سام ميرزا نيز از آثار ديگر امينى چون ديباچهء مرقّع استاد بهزاد ، رباعيّهء ترجمهء ديوان حضرت على و جوابيهء سلسلة الذهب مولانا جامى خبر مىدهد . « 2 » مشخصّات نسخهها از فتوحات شاهى چند نسخه خطّى موجود است كه در فهرستوارهها بدان اشاره شده است . « 3 » امّا ظاهرا تنها نسخهاى كه به صورت كامل موجود است همين نسخهء موردنظر ماست كه در موزه ملّى ايران به شمارهء 94 نگهدارى مىشود . اين نسخه از نظر كتابت و تذهيب ، يكى از مهمترين و نفيسترين نسخ موجود از اين اثر است . در الذّريعه از اين نسخه به نام مثنوى فتوحات شاهى ياد شده است « 4 » . نسخهء ديگرى نيز در تاجيكستان موجود است . مصحح ، به رغم كوششهاى بسيار موفق به دريافت ميكروفيلم از اين نسخه نشد . امّا از فهرست نسخ خطى تاجيكستان و فهرستوارهء منزوى چنين برمىآيد كه اين نسخه نيز كامل نيست و در آغاز و انجام افتادگى دارد . « 5 » براساس اطلاعات برگرفته از كتابشناسيها ، مشخّصات نسخههاى موجود به شرح زير است : 1 . نسخهء انستيتوى آثار خطّى تاجيكستان : معرفى اين نسخه در فهرست نسخ خطّى فارسى تاجيكستان چنين آمده است : « فتوحات شاهى ، عبارت از دو دفتر ، دفتر اوّل مشتمل بر پنج فتح ( باب ) ، خط نستعليق ، خوانا ، كاغذ سمرقندى ، شايد در قرن دهم هجرى / شانزدهم ميلادى كتابت شده باشد . 265 ورق در اندازهء 5 / 29 * 22 . اوراق مجدول به آب طلا و رنگ آبى عناوين مزيّن و مذهّب ، جلد چرمى ماوراء الّنهرى نسخه ناقص و مرمّت شده كه در نتيجه دفتر دوم به جاى دفتر اوّل صحّافى شده و نسخه از آن شروع مىشود . از دفتر اوّل چند ورق افتاده و از دفتر دوم ، مقدّمه ( بخش خاندان
--> ( 1 ) . روضة الصفا ، ص 5938 ؛ حبيب السير ، ج 3 ، ص 327 . ( 2 ) . تذكرهء تحفهء سامى ، ص 26 . ( 3 ) . فهرست نسخههاى خطّى فارسى ، احمد منزوى ، ج 6 ، ص 4367 . ( 4 ) . الذريعه ، ج 16 ، ص 117 . ( 5 ) . فهرست نسخ خطّى انستيتوى آثار خطّى تاجيكستان ، ج 1 ، ص 64 ؛ فهرستواره ، ج 1 ، صص 638 .